Bartelet generatie VI

Wapen Deventer

Gezin:
Christiaan Bartelet (1776-1834)
kwartiernummer 80

Wapen Maastricht

Stadswapen Deventer

Wapen Maastricht

Vader

Christiaan Bartolet is gedoopt in Deventer op 3 februari 1777 als zoon van Joannes Bartholet en Maria Anna van den Broek. Christiaan overleed te Maastricht op 29-01-1834.

Overlijdensakte Christiaan (Burgelijke Stand Maastricht)

Op heden den dertigsten January achttien honderd vier en dertig, ten vier ure des namiddags, zijn voor ons Schepen, Ambtenaar van den Burgerlijken Stand der stad  Maastricht, verschenen Johan David Grunwaldt, woonachtig te Maastricht, zonder beroep, oud twee en zeventig jaren, die gezegd heeft den overledenen gezien te hebben en Jan Willem Deckers, woonachtig te Maastricht, ook zonder beroep, oud acht en zestig jaren, die gezegd heeft den overledenen ook gezien te hebben, dewelke ons verklaard hebben, dat op gisteren ten twee ure des namiddags, overleden is Christiaan Bartolet, slotmakersgezel, oud acht en vijftig jaren, geboren te Deventer, provincie Overijssel, woonachtig Achter de Oude Minderbroeders en bij tijdelijk verblijf in de Abtstraat, echtgenoot van Maria Anna van Eijsden, zoon van Jan Bartolet en Maria Anna Vanderbroek, beide overleden. En na gedane voorlezing aan de deklaranten, hebben zij met ons getekend. J D Grunwaldt en J W Deckers De Schepen voornoemd J. A: Engelen

Christiaan is bij de volkstelling van 1802 onvindbaar in Maastricht. In 1803 duikt hij ineens op als Chretien Bertelot en is militair in het Bataafse leger. Op 6 januari wordt hij opgebracht als deserteur, nadat hij door een patrouille is gecontroleerd in een of ander Maastrichts café en niet in het bezit blijkt te zijn van reispapieren of paspoort. Hij komt er blijkbaar nog goed mee weg, want een paar jaar later woont hij weer gewoon in Maastricht.

Beroep van Christiaan:
In alle akten wordt slotmakersgezel aangegeven als het beroep van Christiaan, maar in het bevolkingsregister vind je voortdurend alleen smid of 'smidsknegtsgezel' en een enkele keer zadelmakersgezel. Dat zal dus wel kloppen, want het waren allemaal activiteiten die je bij een (hoef)smid kon verwachten.

Adressen:
Christiaan en zijn gezin kun je niet op 'n adres vastpinnen. Hij verhuist regelmatig, al is hij in die hele rij Bartelets beslist nog niet de koploper. Na zijn huwelijk in 1808 woont hij in bij de familie Vanderlinden in de Havestraat 1036. Dat zou nu nr. 3 of 5 geweest zijn, maar is al lang onder de slopershamer verdwenen. In 1817 zit hij in de Stokstraat 1078 (36) en in 1825 moet je hem in de Tafelstraat 616 (11) zoeken. Tafelstraat 11, nu verdeeld in 11a, 11b, 11c was en is een groot complex van meerdere woningen, eigenlijk gelegen aan het Lang Grachtje (grote lange achtergevel zonder deuren), en alleen toegankelijk vanaf een soort grote binnenplaats aan de Tafelstraat.  Behalve het gezin Bartelet woonden er nog 27 (!) anderen, waaronder Joseph van Golden, 12 jaar. Mogelijk is dat de (latere) vader van Hendrika die trouwt met Hubertus, de latere zoon van de daar ook wonende 10-jarige Jan Bartelet. Achter de Oude Minderbroeders 923 (op de plaats van de huidige telefooncentrale) is het laatste adres, waar Christiaan tenslotte woont. Hij overlijdt 29-01-1834 in het ziekenhuis van Klevarie: Zijn dood zal een hele last voor zijn vrouw Maria Anna zijn geweest, want zij blijft met 10 kinderen achter, waarvan de oudste 25 jaar is en de jongste 4. Maria Anna van Eijsden overlijdt, 62 jaar oud, op 8-9-1849 in de Kleine Looyersstraat 496 (nu nr. 10, het huis met een uitgebeitelde roos in de latei boven de voordeur). Hubertus Joannes, die van 1850-1860 op het buurhuis nr. 12 staat ingeschreven, doet tegelijkertijd aangifte van het overlijden van zijn moeder en van zijn buurjongetje Joannes Leonardus Smeeckers, oud 7 jaar en 7 maanden, die op dezelfde dag gestorven is.

Huwelijk

Christiaan trouwde te Maastricht op 07-07-1808 met Maria Anna van Eijsden. Maria Anna werd geboren te Maastricht op 29-04-1787 als dochter van Lambert van Eijsden en Anna Elisabeth Huijdts (ook voorkomend onder de namen Huits, Heuts, Heijts, Huijts) Lambert en Anna Elisabeth zijn op 25-02-1781 met elkaar getrouwd. Lambert van Eijsden werd geboren te Maastricht op 13-03-1739 en stierf te Maastricht op 28-09-1802. Anna Elisabeth werd geboren in Maastricht op 26-08-1755 en stierf te Maastricht op 09-01-1830. Maria Anna van Eijsden overleed te Maastricht op 08-09-1849.

Kinderen

  1. Marie Anne Bartelet is geboren te Maastricht op 15-10-1808, trouwde te Maastricht op 04-04-1833 met Johannes Beaujean, die geboren is te Maastricht op 02-12-1806 en stierf aldaar op 28-06-1836. Marie Anne trouwde voor de tweede keer te Maastricht op 06-12-1838 Simon Plasier,die geboren is te Dordrecht op 16-05-1813 en stierf te Maastricht op 06-06-1874. Marie Anne overleed te Maastricht op 22-03-1882. 
  2. Elisabeth Bertolet, geboren te Maastricht op 10-10-1810, trouwde te Ulestraten op 07-09-1835 met Dammershaussen, die geboren is te 's Heren Elderen op 21-05-1797.
  3. Beatrix Hubertine Wattelet, geboren te Maastricht op 26-12-1812, trouwde te Maastricht op 03-07-1834 met Johan Lodewijk Mousset, die geboren is te Daelhem provincie Luik op 19-01-1791 en stierf te Maastricht op 15-11-1860. Beatrix overleed te Maastricht op 02-01-1896.
  4. Joannes Hubertus Bartelet, zie generatie VI.
  5. Joannes Hubertus Bartolet, geboren te Maastricht op 21-11-1817, Vertrok op 11-04-1877 naar Verviers en stierf in Dison op 02-05-1877. Hij had dezelfde voornamen als zijn oudere broer, maar zijn roepnaam was Huub of Ber.
  6. Anna Catharina Bartolet, geboren te Maastricht op 17-08-1820, Vertrok op 17-06-1867 naar Den Bosch en overleed aldaar op style="mso-spacerun:19-12-1876.
  7. Christiaan Hubertus Bartolet, geboren te Maastricht op 28-11-1822, trouwde te Maastricht op 15-06-1848 met Anna Geertrui van Eijl die geboren is op 07-03-1821 en stierf te Maastricht op 04-11-1893. Christiaan overleed op 31-12-1899.
  8. Maria Agnes Bartelet, geboren te Maastricht op 04-03-1825, trouwde te Maastricht op 27-01-1848 met Joannes Engelen die geboren is op 02-02-1824 en stierf te Maastricht op 22-07-1888. Maria Agnes overleed op 11-11-1851.
  9. Gerardus Bartelet, geboren te Maastricht op 07-11-1827 en overleden te Maastricht op 28-09-1828.
  10. Maria Ida Bartelet, geboren te Maastricht op 29-03-1830, trouwde te Maastricht op 22-01-1852 met Pieter Smids die geboren is op 12-11-1824 en stierf te Maastricht op 12-03-1898. Christiaan overleed op 21-02-1903.

Bartelet Generatie VII

Wapen Fleron

Wapen Fleron

Gezin:
Johannes Bartelet(1850-1909)
kwartiernummer 160

Wapen Maastricht

Wapen Maastricht

Vader

Johannes (Jan) Bartelet is volgens de ondertrouwakte (03-11-1769) van de Nederlands Hervormde Gemeente geboren in Fléron onder de rook van Luik. De herkomst van de ouders en de geboortedatum van Johannes is jammer genoeg nog niet bekend, wel de datum van z'n overlijden, nl: Hulst 25 augustus 1784.Joannes dood wordt onder nr.152 bijgeschreven in het doodboek van de stad Hulst in Zeeuws Vlaanderen onder vermelding van: De kosten van inschrijving (en begrafenis): 1 schelling.

Verblijfadressen: 

  • van 1769 tot 1774 was hij zeker in Maastricht;
  • na 1774 in Deventer, Doesburg en Zutphen;
  • vanaf 1779 Den Bosch en Heusden;
  • in 1784 Hulst Zeeland de standplaats.

Kanonnier en huurling

Johannes Barthold of Bertholet was kanonnier in het Staatse leger. Dienstplicht bestond in zijn tijd nog niet en wat hem bezield heeft om als huurling vrijwillig dienst te nemen; Joost (of Joannes) mag het weten. Toch niet voor het avontuur? Want dat hoort bij een romantisch beeld van het huurleger dat ver bezijden de waarheid was. Het Staatse leger van toen moet constant onder sterkte geweest zijn met soldaten die merendeels ongeschikt waren om dienst te doen. En met een zodanig laag moreel peil, dat ze niet bepaald in aanzien stonden en behandeld werden als het schuim der natie. Laten we het er maar op houden dat ie niet met een zatte kop bij een ronselaar zijn handtekening of kruisje gezet heeft, maar er een plausibele reden voor gehad heeft. Werkeloosheid en armoede bijvoorbeeld. Velen zagen dienstneming als een ontsnapping uit een uitzichtloze situatie. Maastricht was een vestingstad en Joannes moet hier dus - zoals dat genoemd werd - in garnizoen gelegen hebben. Waarom zou hij anders zijn geweest dan de rest van zijn kompanen.

kanonnier

Huwelijk

Johannes Hubertus trouwde op 19-11-1769 met Maria Anna van den Broeck in de St. Martinuskerk te Maastricht-Wijck. De getuigen waren Gasparo Gilson, Bertrando Vaesen, Elis Haesen en Joanna Bourgignon. Maria is op 03-03-1794 te Maastricht overleden.

huwelijk Jan Bertholet

De huwelijksakte in het parochieboek van de St. Martinuskerk te Wijck d.d. 19 november 1769 is het eerste stuk waarin Joannes Bartholet vermeld wordt: 

Transcriptie: November 19 1769 Joannes Bartholet et Maria Anna van den Broek factis tribus proclamationibus juncti sunt matrimonio --coram testibus Gasparo Gilson Bertrando Vaesen, Elis: Haesen et Joanna Bourgignon.

Betekenis: 19 november 1769 Johannes Battholet en Maria Anne van den Broek na drie gedane roepen zijn gehuwd in aanwezigheid van de getuigen Caspar Gilson, Bertrand Vaesen, Elisabeth Haesen en Johanna Bourgignon.

Ook van zijn vrouw Maria Anna van den Broek is niet met zekerheid te zeggen waar en wanneer ze geboren is. Onderzoek in de parochieboeken heeft meerdere naamgenoten opgeleverd, waarvan de Anna Maria, gedoopt 29-09-1734 in de St.Martinuskerk als dochter van Christiaan van den Broeck en Sibille Paulissen, misschien wel de beste papieren heeft. Maar omdat van onze Maria Anna nergens anders haar ouders vermeld worden, word je van zo een akte dus ook niet veel wijzer.Uit het feit dat ze in Maastricht trouwt en vooral later na de dood van Johannes met haar kinderen weer hier opduikt, mag je afleiden dat ze toch wel van Maastrichtse origine was.Het soldatengezin moet door allerlei overplaatsingen van Johannes een globetrotterbestaan geleid hebben. Van 1769 tot 1774 was hij zeker in Maastricht gelegerd. In ieder geval zit hij na 1774 met dit legeronderdeel in Deventer, Doesburg en Zutphen; vanaf 1779 in s-Hertogenbosch en Heusden en in 1784 is Hulst de standplaats.

Kinderen

  1. Maria Anna Bartolet gedoopt, als Luiks ingezetene, in de St.Martinuskerk te Maastricht op 23 oktober 1770, trouwde met Mathias Jacquemin te Maastricht op 23 juli 1818, die geboren is in Luik op 13-07-1792 en stierf te Maastricht op 19-03-1858. Maria Anna overleed te Maastricht op 02-04-1853.
  2. Johannes (Joes) Bartelet is, als Luiks ingezetene, gedoopt in de St.Nicolaaskerk te Maastricht op 11-02-1774. Hij trouwde te Maastricht op 56-jarige leeftijd met met Maria Christina Kreuger op 17-06-1830. Maria Christina die geboren is in Maastricht op 19-07-1780 was sinds 1818 weduwe van Antoon Hanssen . Op 06-02-1847 overlijdt Joannes, 72 jaar, kinderloos, gepensioneerd geëmployeerde van de derde klasse bij het garnizoenshospitaal en wonende in de Plankstraat nr 1015 (nu nr. 4, waar de gevelsteen 'In de duysent vrees' uithangt). Zijn vrouw Maria Christina Kreuger stierf op 02-06-1866 op Klevarie (het naastgelegen ziekenhuis, Abstraat 2113).
  3. Christianus Bartelet gedoopt op 3 februari 1777 in de RK kerk Lebuinus in Deventer, getuigen Christiaan en Sibilla Paulussen.
  4. doop Christianus Bertholet

    Doop van Christianus in de RK Lebuinus in Deventer, doopgetuigen Christiaan en Sibilla Paulussen


  5. Maria Bartolet is gedoopt op 3 november 1780 in de St.Jacobskerk te 's-Hertogenbosch, getuigen Petrus Nicolaus Snel en Maria Bartolet
  6. doop Maria Bertholet

    Doop van Maria Bartolet, doopgetuigen Petrus Nicolaus Snel en Maria Bartolet


  7. Bernardus Bartolet is gedoopt in de St.Jacobs kerk in 's-Hertogenbosch op 7 mei 1784,getuigen Bernardus Zuithove en Elisabetha Snel.

    doop Bernardus Bertholet

    Doop van Maria Bartolet, doopgetuigen Bernardus Zuithove en Elisabeth Snel


    In 1808 werd echter in een "akte van openbare kennelijkheid" vastgelegd dat hij in 1790 geboren is in Zeeland. Dit is zeer vreemd, want dit is 6 jaar na de dood van z'n vader. Hij werd als vermist opgegeven op 01-06-1812 te Polotsk in Rusland, waarschijnlijk is hij daar dus gesneuveld.

Geschiedenis

Oud Maastrichts liedje:

Met kerremis, met kerremis  daan höbbe veer plezeer 
Daan danse veer, daan danse veer met eine kanonneer 
En de kerremis ligk op sloffe Treh,leh, treh, leh 
Vive joes koffiedoes Vive jas koffiedras 
Hij is mie retteke poe Hij is miene kakkedoe
Had je maar niet...

Dat het Maastrichtse vrouwvolk niet vies was van een soldaat wordt maar weer eens bewezen door de vele honderden, zo niet duizenden militairen van elders die hier in Maastricht aan de vrouw kwamen, trouwden en vaak hier bleven hangen. Het groot aantal namen in het zeer dikke register van militaire huwelijken spreekt voor zich. Wat wil je ook in een stad waarvan de totale stedelijke bevolking meestal voor 'n kwart uit soldaten bestond en de meeste inwoners voor hun levensonderhoud afhankelijk waren van het garnizoen en de vesting. Kanonnier Johannes Bartholet heeft hier blijkbaar Maria Anna van den Broek leren kennen, die ofwel niet fijnzinnig en bang uitgevallen moet zijn geweest, of van het zelfde slag was als haar' Joannes. Dat klinkt tamelijk hard, maar als vrouw van een beroepsmilitair moest je van wanten weten tussen al dat ruwe legervolk. Vrouw en kinderen trokken meestal met de man mee wanneer het legeronderdeel op manoeuvres ging en zeker wanneer er sprake was van garnizoenswisseling. Het moet een hard en allesbehalve romantisch leven geweest.